Historie · Sezon 1 · nr 18

Kamienie

Na Facebooku i Instagramie: 6 listopada 2026

Dziś. Shark Bay, Australia.
W płytkiej, bardzo słonej zatoce stoją dziwne kamienne poduchy. Wyglądają jak skamieniałości. Ale one żyją.

To stromatolity. Budujemy je my — sinice. Nasza lepka warstwa łapie piasek i okruchy muszli, skleja je i rośnie dalej, w stronę światła.

Pół milimetra na rok. Niektóre słupki mają półtora metra. Policzcie sami.

Zatoka jest dwa razy bardziej słona niż morze, więc nikt nas tu nie podgryza. Spokój. Idealne warunki do pracy.

Podobne kamienie, tylko skamieniałe, mają ponad trzy miliardy lat.

Najstarszy pomnik na Ziemi.
I wciąż w budowie.

Bakterian

W skrócie

W Hamelin Pool w zatoce Shark Bay (Australia Zachodnia, obiekt UNESCO) rosną żywe stromatolity, budowane przez maty sinic. Przyrastają od poniżej 0,1 do około 0,5 mm rocznie, a najwyższe mają około 1,5 m. Woda jest tam prawie dwa razy bardziej słona niż w morzu. Kopalne stromatolity mają ponad 3,4 miliarda lat.

Skąd to wiem

Źródła są po angielsku (poza opisami). Przy każdym: co to za źródło i co potwierdza.

Publikacja naukowa
Przegląd badań w Shark Bay: przyrost poniżej 0,1–0,5 mm/rok, struktury do ok. 1,5 m, zasolenie 56–70 (woda morska ok. 35).
Collins L.B., Jahnert R.J. (2014). Stromatolite research in the Shark Bay World Heritage Area. Journal of the Royal Society of Western Australia 97: 189–219.
Otwórz źródło rswa.org.au ↗
Instytucja naukowa
UNESCO: Shark Bay na liście światowego dziedzictwa; woda w Hamelin Pool prawie dwa razy bardziej słona niż morska.
UNESCO World Heritage Centre: Shark Bay, Western Australia.
Otwórz źródło whc.unesco.org ↗
Publikacja naukowa
Kopalne stromatolity sprzed ponad 3,4 mld lat.
Allwood A.C. i in. (2006). Nature 441: 714–718.
Otwórz źródło doi.org ↗
Uwaga
„Policzcie sami”: 1,5 m przy 0,5 mm rocznie daje ok. 3000 lat. Najstarsze datowane stromatolity z Hamelin Pool mają ok. 2000 lat, bo część rośnie szybciej.

Bakterian na Facebooku ↗