Bakterian

Historie · Sezon 1 · nr 16

Chmura

Na Facebooku i Instagramie: 2 listopada 2026

Grafika z Bakterianem. Napis: Wysoko. Nad tobą. Chmura.

Wysoko. Nad tobą.
Pamiętacie zapach deszczu? To była nasza robota na dole. Dziś opowiem, co robimy na górze.

Wiatr podrywa nas z liści i z ziemi. Lecimy w górę, czasem bardzo daleko.

W chmurze jest zimno, ale woda nie lubi zamarzać sama. Czysta potrafi zostać płynna nawet przy kilkudziesięciu stopniach mrozu.

Niektórzy z nas mają na sobie specjalne białko. Woda układa się na nim w lód już przy minus dwóch stopniach.

Kryształek rośnie, robi się ciężki i spada. Jako śnieg. Albo topnieje po drodze i spada jako deszcz.

Czasem deszcz zaczyna się od nas.
A kończy — kiedy ziemia zaczyna pachnieć.

Bakterian

W skrócie

Bardzo czysta woda może pozostać płynna nawet do około −37°C. Niektóre bakterie mają na powierzchni białka, na których lód zaczyna się tworzyć już tuż poniżej zera. W świeżym śniegu z różnych miejsc świata większość najaktywniejszych „zarodków lodu” miała pochodzenie biologiczne, w dużej części bakteryjne.

Skąd to wiem

Źródła są po angielsku (poza opisami). Przy każdym: co to za źródło i co potwierdza.

  1. Instytucja naukowa

    Instytut Chemii Maxa Plancka: bardzo czysta woda zamarza ok. −37°C, a białka bakterii, np. Pseudomonas syringae, wywołują zamarzanie blisko 0°C.

    Max Planck Institute for Chemistry (2020): “Cool” Bacteria.

    Otwórz źródło mpic.de ↗
  2. Publikacja naukowa

    Badanie, które omawia powyższa strona.

    Lukas M. i in. (2020). Electrostatic Interactions Control the Functionality of Bacterial Ice Nucleators. Journal of the American Chemical Society 142(15): 6842–6846.

    Otwórz źródło doi.org ↗
  3. Publikacja naukowa

    W śniegu z różnych miejsc 69–100% zarodków lodu aktywnych powyżej −7°C było biologicznych, w dużej części bakteryjnych.

    Christner B.C. i in. (2008). Ubiquity of biological ice nucleators in snowfall. Science 319(5867): 1214.

    Otwórz źródło doi.org ↗

Bakterian na Facebooku ↗